Depresja jest jednym z najczęstszych zaburzeń psychicznych u osób dorosłych. Może być związana z różnymi czynnikami, takimi jak stres w pracy, problemy rodzinne, trudności finansowe czy choroby przewlekłe.
Depresja u osób starszych jest częstym, ale nierzadko niediagnozowanym problemem. Szacuje się, że około 10-15% osób w podeszłym wieku doświadcza objawów depresji.
Depresję częściej diagnozuje się u kobiet niż u mężczyzn, jednak czy to oznacza, że mężczyźni rzeczywiście chorują rzadziej? Niekoniecznie. Coraz częściej mówi się o niedoszacowaniu rozpowszechnienia depresji wśród mężczyzn.
Jeśli artykuł wywołał u Ciebie jakieś pytania lub potrzebujesz profesjonalnej pomocy, skontaktuj się z nami.
Zaburzenia depresyjne są najczęściej występującymi zaburzeniami nastroju, jednak epizody depresji pojawiają się również w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Czym ona jest i jak odróżnić ją od zaburzeń depresyjnych?
Zaburzenia depresyjne są najczęściej występującymi zaburzeniami nastroju, jednak epizody depresji pojawiają się również w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Czym ona jest i jak odróżnić ją od zaburzeń depresyjnych?
Choroba afektywna dwubiegunowa polega na przeżywaniu skrajnie różnych nastrojów. To co odróżnia ją od innych zaburzeń nastroju to obecność tzw. epizodów manii lub hipomanii (Russo, Coker, King, 2017).
Mania nie trwa jednak cały czas, a po niej następuje epizod depresyjny. Epizody manii i depresji mogą występować naprzemiennie, choć niekoniecznie w regularnych cyklach. Dla wielu osób ustępujące objawy manii są sygnałem, że zbliża się epizod depresyjny. Jego symptomami są: uczucie głębokiego smutku, beznadziei, zanik odczuwania przyjemności, poczucie pustki oraz apatia, zmęczenie i brak energii, które występują przez minimum dwa tygodnie.
Szczególnie trudnym aspektem epizodu depresji w ChAD jest odczuwany często wstyd i zażenowanie, które są rezultatem zdania sobie sprawy z działań podjętych w czasie manii. Pojawia się też chęć izolacji od innych, poczucie bezwartościowości i winy, bóle somatyczne, niespokojny sen i myśli o śmierci. W tych okresach istnieje duże ryzyko podjęcia próby samobójczej.
Ze względu na skrajnie różne sposoby doświadczania świata i samego siebie w trakcie epizodów manii versus epizodów depresji, osoby z chorobą afektywną dwubiegunową mogą mieć trudności w określaniu swojej własnej tożsamości, czyli tego kim tak naprawdę są (Dyga, 2019). Zmienne nastroje mogą prowadzić do zwątpienia w siebie i pogubienia w swoich uczuciach.
Kay Radfield Jamison – badaczka i psycholog kliniczna, która jednocześnie sama choruje na ChAD pisała w swojej autobiografii:"Które z moich uczuć są prawdziwe? Które z moich 'ja' jest prawdziwe? Czy to dzikie, impulsywne, chaotyczne, pełne energii i zwariowane? Czy nieśmiałe, wycofane, zdesperowane, z myślami samobójczymi, przygnębione i zmęczone? Prawdopodobnie każde po trochu. Pozostaje tylko nadzieja, że żadne z nich nie jest moim prawdziwym 'ja' w zbyt wielkim stopniu" (Jamison, 2000, str. 62).
Do efektywnej pomocy niezbędna jest trafna diagnoza, ponieważ to za nią idzie odpowiednio dobrane leczenie. W profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej skuteczne okazuje się na przykład podawanie węglanu litu (Butcher i in., 2018), którego nie stosuje się przy zaburzeniach depresyjnych. Przebieg psychoterapii również będzie inny w zależności od zdiagnozowanego zaburzenia.
Zatem w trakcie wizyty u psychiatry czy też psychoterapeuty powinniśmy oczekiwać szczegółowego wywiadu, obejmującego ewentualne wahania naszego nastroju. Z wywiadu specjalista powinien dowiedzieć się czy epizody depresji występują samodzielnie czy też razem z epizodami manii lub hipomanii, aby móc odróżnić zaburzenia depresyjne od choroby afektywnej dwubiegunowej.
